บทบรรณาธิการ

Niche is GREAT ยิ่งเล็ก ยิ่งใหญ่

ฉันมีความเชื่อเรื่อง Subculture (วัฒนธรรมย่อย) / Minimal (น้อย/นิด) / Local (ถิ่น/ฐาน) / Simple (ง่าย/งาม) ความเชื่อนี้ เกิดจากการเฝ้าสังเกตพฤติกรรม ทัศนคติ และรสนิยมของนักท่องเที่ยว ซึ่งเป็นหน้าที่หลักของฉันใน ททท. (เพราะฉันทำงานที่กองวิจัยการตลาด) ประกอบกับการอ่านหนังสือทั่วๆ มั่วๆ และดูข้อมูลที่มีอยู่รอบๆ ตัว ซึ่งฉันถือว่า การอ่านคือขุมทรัพย์อันล้ำค่า ที่นอกจากจะช่วยบำบัดความคลาดเคลื่อนทางวิชาการแล้ว ยังช่วยเติมเต็มความอ้างว้างทางปัญญา ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยความคุ้นเคยทั่วๆ ไป หากจะพูดถึงการพัฒนาการท่องเที่ยวไทย เราก็มักจะคิดถึง การส่งเสริม การโฆษณา การเชิญชวนให้นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางมาท่องเที่ยว ในประเทศไทย และกระตุ้นให้คนไทยเดินทางท่องเที่ยวในประเทศไทยให้มากๆ ยิ่งมีคนเดินทาง มาท่องเที่ยวมากเท่าไหร่ ยิ่งดี เพราะนั่นคือความสำเร็จ (Key Success Factor) ของการ พัฒนาการท่องเที่ยว

กรอบความคิด (Mindset) แบบนี้ คือสูตรสำเร็จที่เราเข้าใจกันดี ตั้งแต่เมื่อห้าหกสิบปี ที่แล้ว ซึ่งขณะนั้น ประเทศไทยยังไม่ได้อยู่ในจอเรดาร์ของการท่องเที่ยวโลก และไทยเรา เพิ่งจะเริ่มให้ความสำคัญกับการส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยว

ตลาดการท่องเที่ยวมุสลิม นับเป็นตลาดศักยภาพที่เติบโตอย่างรวดเร็ว และมีจำนวนเม็ดเงินมหาศาล นักท่องเที่ยวชาวมุสลิมจึงกลายเป็น ตลาดเป้าหมายที่หลายประเทศทั่วโลก ให้ความสนใจ มีการใช้จ่ายสูง เปิดโอกาสทางธุรกิจเกี่ยวกับการท่องเที่ยว ทั้งทางตรงและทางอ้อม จึงถือเป็นตลาดสำคัญ ที่น่าจับตามอง การตอบสนองความต้องการ ของตลาดกลุ่มนี้จึงเป็นเรื่องที่นักการตลาด ไม่ควรมองข้าม

จากแผนการดำเนินงานส่งเสริมตลาดของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ที่มุ่งกระตุ้นการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวกลุ่มศักยภาพ เพื่อเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยว และยกระดับคุณภาพการท่องเที่ยวของประเทศไทย โดยมีคนรุ่นใหม่วัยนักศึกษา จนถึงวัยทำงานตอนต้น เป็นกลุ่มเป้าหมายสำคัญ เนื่องจากเป็นกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มีรายได้ และการจับจ่ายใช้สอยในสัดส่วนที่สูง นิยมเดินทางท่องเที่ยวทั้งใน และต่างประเทศ ช่างเลือก และคำนึงถึงคุณภาพของสินค้า และบริการ โดยตัดสินใจบนฐานข้อมูลที่กว้างขวาง รู้จักใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี ค้นหาประสบการณ์ที่แปลกใหม่ รวมทั้ง ใส่ใจสร้างสมดุลระหว่างการใช้ชีวิต และการทำงาน ซึ่งลักษณะเฉพาะดังกล่าวทำให้นักท่องเที่ยวรุ่นใหม่ มีพฤติกรรม และความต้องการสินค้า และบริการทางการท่องเที่ยวที่แตกต่างจากผู้บริโภคที่มีอายุสูงกว่าอย่างชัดเจน

ประเทศไทยในภาวะวิกฤติทุกครั้งจะได้การท่องเที่ยว มาช่วยลดภาวะหรือช่วยฟื้นฟูทางเศรษฐกิจได้ดี จนหลายคนเชื่อว่า มีแต่การท่องเที่ยวที่ขยายตัว รองรับนักท่องเที่ยวจำนวนมากเท่านั้นที่จะทำให้ เศรษฐกิจมั่นคง แต่มีน้อยคนที่มองการท่องเที่ยวว่า สร้างผลกระทบและเพิ่มค่าใช้จ่ายด้านอื่นๆ อีกมาก เช่น ด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม การทุ่มเทการพัฒนาด้วย การจัดสรรงบประมาณจำนวนมาก บ่อยครั้งอ้างเพื่อ การท่องเที่ยว ใช่บ้าง ไม่ใช่บ้าง นโยบายการพัฒนา การท่องเที่ยวจึงมุ่งที่จะเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยว และรายได้จากการท่องเที่ยว จนช่วงหนึ่งถึงกับเพิ่ม วันหยุดพิเศษ ลดหย่อนภาษีจากการท่องเที่ยว เพื่อให้ คนได้เที่ยว (แต่ลืมไปว่าได้ลดเวลาทำงานของคนไทย ให้น้อยลง)