บทบรรณาธิการ

Lost and Fun
การหลงทางและหลงหาข้อมูลทำให้เสียเวลา แต่ได้มาซึ่งความสนุก


ยุคนี้เป็นยุคที่ใครๆ สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างไร้ขีดจำกัด เราสามารถสืบค้นข้อมูลที่เราสนใจ จากนั้นมันจะนำเรา ไปสู่ประเด็นต่อเนื่องอื่นๆ อย่างไม่สิ้นสุด สำหรับฉัน ก็จะมีช่วงการหาข้อมูลด้วยการสืบค้น และทุกครั้งที่ฉันพลัดหลง เข้าสู่โหมดแห่งการสืบค้น ฉันจะเพลิน สนุก และตื่นเต้นไปเรื่อยๆ จนหลายครั้งลืมไปว่า ‘กำลังอยากรู้เรื่องอะไร’

ศูนย์วิจัยด้านตลาดการท่องเที่ยว ททท. (TAT Intelligence Center : TATIC) จัดทำเอกสารเผยแพร่สถานการณ์ท่องเที่ยวทั้งตลาดในประเทศและตลาดต่างประเทศ รวมถึงนำเสนอบทความเด่นในแต่ละไตรมาส เอกสารดังกล่าวชื่อ ‘เข็มทิศ’ เนื่องจากข้อมูล ในเข็มทิศเป็นข้อมูลที่น่าสนใจและทันสมัย ทางกองบรรณาธิการจึงได้ประชุมและเห็นพ้องกันว่า ให้นำข้อมูลบางส่วนของเข็มทิศมาเผยแพร่ใน TAT Review

สำหรับ TAT Review ไตรมาสนี้ ขอนำเสนอรายงานสถานการณ์ท่องเที่ยวไทยครึ่งปี แรก (มกราคม-มิถุนายน 2559) และสถานการณ์ไตรมาส 3 (กรกฎาคม-กันยายน 2559) โดยนำเสนอข้อมูลในรูปแบบอินโฟกราฟิก โดยจำแนกการนำเสนอเป็นข้อมูลของตลาด ในประเทศและตลาดต่างประเทศ

เป้าหมายด้านการท่องเที่ยวในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) “ประเทศไทยมีรายได้จากการท่องเที่ยวไม่ต่ำกว่า 3 ล้านล้านบาท และอันดับความสามารถในการแข่งขัน ด้านการท่องเที่ยว (The Travel & Tourism Competitiveness Index : TTCI) ไม่ต่ำกว่าอันดับที่ 30”

ยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศภายใต้แผนฯ 12 มีทั้งสิ้น 10 ยุทธศาสตร์ สำหรับบทความนี้ จะขอเสนอเฉพาะยุทธศาสตร์การพัฒนาภาคและเมือง ซึ่งนับว่าเป็นยุทธศาสตร์ที่น่าสนใจ อีกทั้ง ยังมีเนื้อหาสาระที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวและบริการอย่างมีนัยสำคัญ

สาระสำคัญที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยวในยุทธศาสตร์การพัฒนาภาคและเมือง

สรุปสาระสำคัญแผนการส่งเสริมตลาดประจำปี 2560 ของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

แผนการตลาดของ ททท. ปี 2560 จัดทำขึ้นภายใต้กรอบแนวคิดของแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ แผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวไทย พ.ศ. 2558-2560 และแผนวิสาหกิจ ททท. พ.ศ. 2560-2564 ผนวกกับการวิเคราะห์ปัจจัยภายในและภายนอก เพื่อให้ได้แผนที่เกิดประโยชน์ ต่อประเทศชาติและมีประสิทธิภาพสูงสุด

ในปี 2013 นิตยสาร Time สร้างประเด็นร้อนที่จุดชนวน ให้มีการถกเถียงอย่างกว้างขวาง เมื่อได้ลงบทความหน้าปกเรื่อง ‘The Me Me Me Generation’ กล่าวถึงคนรุ่นใหม่ที่เกิดตั้งแต่ปี ค.ศ. 1980 ถึงปี ค.ศ. 2000 หรือที่เรียก กันว่ากลุ่ม Millennial หรือ Gen-Y ว่าเป็นคนรุ่นที่มีความหลงตัวเองมากกว่า คนรุ่นก่อนๆ มีความทะเยอทะยานสูง ต้องการความสำเร็จและความก้าวหน้า อย่างรวดเร็ว ขาดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น (เนื่องจากไม่เคยเงยหน้าจากจอโทรศัพท์เลย) และมี Loyalty ต่ำ ไม่ว่าจะต่อบริษัทหรือองค์กร ที่ทำงานด้วย หรือยี่ห้อสินค้าที่เลือกใช้

แม้ว่าบทความดังกล่าวจะพูดถึงวัยรุ่นชาวอเมริกันเป็นหลัก แต่ในยุคไร้พรมแดนเช่นปัจจุบัน วัยรุ่นในประเทศที่การสื่อสารสมัยใหม่เข้าถึงย่อมมีลักษณะคล้ายคลึงกันบ้างไม่มากก็น้อย ซึ่งชาว Millennial ทั้งในอเมริกาและทั่วโลกต่างพากันแสดงความเห็นต่อบทความดังกล่าวว่าเต็มไปด้วย อคติและไม่แสดงถึงสิ่งที่พวกเขาเป็นอย่างแท้จริง

ตามทิศทางการดำเนินงานของ ททท. ซึ่งมีเป้าหมายปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ประเทศไทย จากแหล่งท่องเที่ยว ‘Value for Money’ ไปสู่การเป็นแหล่งท่องเที่ยวคุณภาพที่รองรับนักท่องเที่ยว ระดับบน รวมทั้งเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยวให้มากขึ้น ททท. มุ่งส่งเสริมการท่องเที่ยวกลุ่มตลาดเฉพาะ (Niche Market) ตามการแบ่ง Segmentation ความสนใจพิเศษที่หลากหลาย งานวิจัยทางการตลาดหลายชิ้น บ่งชี้ว่า นักท่องเที่ยวในปัจจุบันมีแนวโน้มที่จะพิจารณาเลือกซื้อสินค้าและบริการทางการท่องเที่ยว จากประโยชน์ (Benefit) ทั้งทางสังคม (Social) และด้านอารมณ์ (Emotional) รวมถึงคุณค่า (Value) ที่คาดว่าจะได้รับจากสินค้าและบริการนั้นๆ โดยผู้ประกอบการที่สามารถตอบโจทย์ได้ตรง ความต้องการของผู้บริโภคจะมีความได้เปรียบเหนือคู่แข่งคนอื่นๆ และสามารถรักษาลูกค้าคุณภาพสูง ไว้ได้ในระยะยาว

การก่อการร้าย คือ การสร้างความกลัว

การก่อการร้ายก่อให้เกิดความกลัว โดยความกลัวจำแนกเป็น 2 ประเภทคือ

Sudden Fear หมายถึง การก่อการร้ายที่รัฐจัดการได้ ยังรับมือกับเหตุการณ์ได้ และส่งผลกระทบให้เกิดความกลัว ในระยะสั้น อีกประเภทคือ Constant Fear หมายถึง พื้นที่ ที่เกิดความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง จนก่อให้เกิดความหวาดกลัว ตลอดเวลา กรณีประเทศไทย เช่น 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ เป็นพื้นที่ที่ชาวไทยและชาวต่างชาติจะกลัวและไม่กล้าเดินทาง เข้าไปท่องเที่ยว ซึ่งในทางวิชาการ เรียกพื้นที่ลักษณะนี้ว่า ‘ส่วนที่ไม่ถูกนับเป็นส่วน’ ความหมายคือ ในทางกฎหมาย 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นส่วนหนึ่งของประเทศไทย แต่เราจะไม่รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งกับเขาในเชิงการปฏิบัติ ทำให้เรา ไม่กล้าเข้าใกล้ อย่างเบตง เป็นหนึ่งในอำเภอที่สงบและต้อนรับ นักท่องเที่ยวมาก แต่คนก็ไม่คิดไป เพราะอยู่ในพื้นที่ของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้นี้ 

ในการประชุมทางวิชาการเรื่อง ‘ท่องเที่ยววิถีไทย’ ศ.ดร. มิ่งสรรพ์ ขาวสอาด จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้นำเสนอ ผลการวิจัยเกี่ยวกับเทรนด์พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวในระดับ โลก และรูปแบบใหม่ๆ ของการท่องเที่ยวไทย ส่วนหนึ่งได้กล่าวถึง เรื่อง Lifestyle and Experiential Tourism ซึ่งเป็นเทรนด์ที่กำลัง เกิดขึ้นในกลุ่มคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ พวกเขามีความต้องการสินค้า และบริการด้านการท่องเที่ยวที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น

ไลฟ์สไตล์และประสบการณ์ถูกแปลงให้กลายเป็นสินค้าและบริการ ที่น่าสนใจ แน่นอนว่าตั้งแต่ไหนแต่ไร การท่องเที่ยวก็เป็นส่วนหนึ่งของ ไลฟ์สไตล์ด้วยเช่นกัน เราใช้เวลาว่างจากการทำงานปลีกตัวเองออกจาก กิจวัตรประจำวันอันซ้ำซาก เพื่อออกไปทำกิจกรรมสันทนาการและการ ท่องเที่ยว ค้นประสบการณ์แตกต่าง แปลกใหม่ ผจญภัยโลดโผน และ พิเศษเหนือกว่าวันธรรมดาๆ ในชีวิต

ในปัจจุบัน กลุ่มนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบในสินค้าและบริการชนิดหรูหราได้เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ ผู้ให้บริการต่างๆ เกิดความท้าทายในการขยายฐานลูกค้า แต่ยังคงไว้ซึ่งเอกสิทธิ์ที่นักท่องเที่ยวกลุ่มนี้ต้องการ เป็นปัจจัยหลัก โดยการขยายฐานลูกค้ากลุ่มหรูหรานี้ เป็นผลมาจากการเติบโตของชนชั้นกลาง ที่มีความต้องการ ในการใช้สินค้าหรูหรามากขึ้น ทำให้ผู้ให้บริการพยายามสร้างสรรค์สินค้ารูปแบบต่างๆ มาเพื่อตอบสนอง ความต้องการของคนกลุ่มดังกล่าว โดยสินค้าที่ได้รับการสร้างสรรค์นั้น จะต้องมีความเกี่ยวข้องกับลักษณะ ของลูกค้า และมีประสบการณ์สุดพิเศษกว่าสินค้าและบริการที่มีอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งปัจจัยดังกล่าวจะเป็นตัวบ่งชี้ ความแตกต่างระหว่างความหรูหรารูปแบบเก่า และความหรูหรารูปแบบใหม่

ECOALF...การรีไซเคิลน่าจะเป็นคำตอบของความยั่งยืน!

การใช้ทรัพยากรธรรมชาติที่มากขึ้นเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาขยะมลพิษที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศ อุตสาหกรรม และสิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ทว่าสินค้าจากการรีไซเคิลในท้องตลาดนั้นยังมีน้อย และไม่ได้คุณภาพตามมาตรฐาน เสื้อผ้าส่วนใหญ่ผลิตจากการใช้สิ่งที่นำกลับมา รีไซเคิลเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ในปี 2552 ECOALF บริษัทเสื้อผ้าแฟชั่นสัญชาติสเปนจึงได้ก่อตั้งขึ้นจากความสนใจแนวคิดเรื่องการพัฒนาสู่ความยั่งยืน โดยคำนึงถึง สิ่งแวดล้อม มีจุดมุ่งหมายจะสร้างแบรนด์เสื้อผ้าที่ดูทันสมัย และสามารถใช้ทรัพยากรได้อย่างคุ้มค่า โดยเริ่มจากการมองหาคู่ค้าทางธุรกิจ เช่น โรงงานทอผ้า จากนั้นจึงคิดค้นเทคโนโลยีในการพัฒนาเครื่องแต่งกายที่ผลิตจากสินค้ารีไซเคิลที่มีคุณภาพ สวยงาม จนดูไม่ออกว่า ผลิตมาจากของที่นำกลับมาใช้ใหม่ทั้งหมด ทำให้ปัจจุบัน ECOALF มีพันธมิตรกว่า 11 ประเทศ อาทิ ไต้หวัน เกาหลี โปรตุเกส เม็กซิโก ญี่ปุ่น ฯลฯ

“เดี๋ยวนี้มันมีนักท่องเที่ยวจีนเจนใหม่แล้วนะเว่ย” เพื่อนชาวไทยกล่าวไว้

“คืออะไรวะ“ ผมถามต่อ

“เวลาคนจีนมาเที่ยวเดี๋ยวนี้นะ เริ่มมากันเองแล้ว ไม่มาทัวร์ มาจ้างโลคอลไกด์กันที่นี่, ส่วนใหญ่ เป็นเด็กๆ วัยรุ่นๆ เมืองๆ แต่ความแจ๋วคือพวกนี้แม่งจ่ายหนักมากเลย”


อันที่จริงผมก็ไม่รู้ว่าจริงเท็จแค่ไหน แต่มันก็มีความเป็นไปได้ เพราะโลกนี้จะมีเจนใหม่เกิดขึ้นเสมอ มันทำให้เราคิดได้นิดนึงว่า บางครั้งเราก็ลืมไปว่านักท่องเที่ยวมันไม่ได้มีแค่กลุ่มเดียว